Χλωρίδα

To όρος Ίδη ή Ψηλορείτης, χαρακτηρίζεται από εξαιρετική ποικιλομορφία τοπίων, συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών φυτών, ενώ κάποιες από τις φυτικές διαπλάσεις που απαντώνται σ’ αυτό είναι σπάνιες. Περίπου το 40% των ενδημικών φυτών της Κρήτης υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Ανωγείων.

Στην περιοχή του Ψηλορείτη με την επίδραση και συνεπίδραση παραγόντων όπως γεωγραφική θέση, γεωλογία, ορογραφική διαμόρφωση – ανάγλυφο και κλίμα, διαμορφώνονται τρεις κυρίως ζώνες βλάστησης οι οποίες διακρίνονται σαφώς οικολογικά, χλωριδικά, φυσιογνωμικά και ιστορικά. Τα όρια των ζωνών αυτών συμπλέκονται πολλές φορές και αλληλοσυγχέονται, με τρόπο που να καθίστανται αοαφι. Οι οικότοποι που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο αριθμό ενδημικών είναι τα ασβεστολιθικά πρανή των ορεινών σχηματισμών όπου κυριαρχούν η χασμοφυτική βλάστηση, τα φρύγανα και οι χερσότοποι με τη χαμηλή και αραιή βλάστηση της ορομεσογειακής ζώνης.  Ο δίκταμος (Origanum dictamnus), η αμπελιτσά (Zelkova abelicea) και η ορχιδέα Cephalanthera cucullata είναι από τα σημαντικότερα ενδημικά της περιοχής.

Ο δίκταμος αναπτύσσεται ως χασμόφυτο, αλλά φύεται και στις ορθοπλαγιές που του προσφέρουν φυσική προστασία, λόγω της δυσκολίας στην πρόσβαση.

Η αμπελιτσά Zelkova abelicea είναι θάμνος ή μικρό δέντρο, ενδημικό της Κρήτης και αποτελεί το ένα από τα δύο είδη που αντιπροσωπεύουν το γένος αυτό στην Ευρώπη.

Ο Κράταιγος ο οξυάκανθος (Crataegus Oxyacantha) είναι θάμνος με αγκαθωτά κλαδιά, λοβωτά φύλλα και κόκκινο καρπό που ανθίζει τον Μάιο και τον Ιούνιο. Τα λευκά του άνθη και ο καρπός του χρησιμοποιούνται για τις θετικές επιδράσεις τους στο καρδιοαγγειακό σύστημα, στην ακεραιότητα των τενόντων, των χόνδρων και των συνδέσμων, και μειώνουν την χοληστερόλη. Ο κράταιγος της Ζώμινθου αποτελεί σημείο αναφοράς για τον αρχαιολογικό χώρο και το ευρύτερο ορεινό τοπίο.