Χειροτεχνία – Οικοτεχνία

Ο πολιτισμικός πλούτος των Ανωγείων εκφράζεται κυρίως μέσα από την χειροτεχνική και οικοτεχνική δραστηριότητα της Ανωγειανής γυναίκας που αναπτύχθηκε σε εποχές κατά τις οποίες η απομόνωση και οι κοινωνικές – ιστορικές ανάγκες επέβαλαν την αυτάρκεια τους. Ανακαλύψτε και σήμερα στα Ανώγεια παραδοσιακά προϊόντα μιας χειροτεχνικής δραστηριότητας με πανάρχαιες ρίζες, όπως τα ξομπλιαστά και πλουμιστά υφαντά από μαλλί, λινάρι, βαμβάκι ή και μετάξι (κιλίμια, πατανίες, βούργιες, πετσέτες, είδη ρουχισμού και υπόδησηςκ.ά.), καθώς και τα εξαιρετικά ξυλόγλυπτα μικροαντικείμενα (δείτε το μουσείο Γρυλιού στο Περαχώρι!). Επίσης αναζητήστε τα «ξομπλιαστά κουλούρια» με τα περίτεχνα ανάγλυφα σχέδια που χαρίζονται σε γιορτές, γάμους και βαφτίσια.

Tα «ξομπλιαστά κουλούρια»

Ακόμα και σήμερα επιβιώνει ένα ιδιαίτερο έθιμο το οποίο συνδέεται με την ανάγκη καλλιτεχνικής έκφρασης της Ανωγειανής νοικοκυράς. Σε σημαντικές γιορτές αλλά κυρίως σε γάμους και βαφτίσια οι κουμπάροι και οι «σύντεκνοι» (οι νονοί) παίρνουν σαν δώρο το «ξομπλιαστό κουλούρι». Πρόκειται για κουλούρια που στην επιφάνεια τους βρίσκονται ανάγλυφα σύμβολα και κυρίως θέματα με λουλούδια, πουλιά, φίδια και ζώα. Η παραγωγή των ξομπλιαστών κουλουριών σήμερα αποτελεί για τις Ανωγειανές άλλο ένα πεδίο οικονομικής δραστηριότητας αλλά κυρίως καλλιτεχνικής έκφρασης.

Στιβάνια

Οι χειροποίητες κρητικές μπότες (στιβάνια) αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της παραδοσιακής τοπικής ενδυμασίας και είναι το μόνο τμήμα της που  εξακολουθεί να «επιζεί» μέχρι και σήμερα και να φοριέται από τους άνδρες ως κύριο υπόδημα καθημερινό ή σχολιανό το χειμώνα. Στ΄ Ανώγεια υπήρχαν πάντοτε και εξακολουθούν να υπάρχουν δεξιοτέχνες τσαγκάρηδες που κατασκεύαζαν και κατασκευάζουν στιβάνια, όχι μόνο για τους ντόπιους αλλά και για πολλούς επισκέπτες στους οποίου άρεσαν τα υποδήματα αυτά, επειδή εκτός από όμορφα και κομψά είναι  ιδιαίτερα ανθεκτικά και άνετα. Το μεγάλο τους πλεονέκτημα είναι φτιάχνονται πάνω στο πόδι του ενδιαφερόμενου  και προσαρμόζονται απολύτως στις όποιες ιδιομορφίες του ποδιού.